Innoveren met creativiteit

van Marion Debruyne
Lannoo Campus (23-06-2009) - ISBN 978 90 209 8332 6

Innovatie is meer dan R&D, zelf dingen uitvinden en nieuwe producten op de markt brengen. Innovatie kan in alle sectoren, het beperkt zich niet tot industriële omgevingen. Bedrijven hoeven niet per se veel in R&D te investeren om vernieuwend uit de hoek te komen. Er bestaan nog zo veel andere manieren. Eigenlijk is innovatie vermarkte creativiteit.

Enkele suggesties om creatief te innoveren

• Verruim je blik.
• Denk verder dan je eigen R&D.
• Kijk ook naar de kennis die al aanwezig is. Soms volstaat het dingen te herkennen, ze te combineren, op een andere manier toe te passen of in een ander perspectief te zien.
• Denk breder dan productinnovatie. Innoveren kun je bijvoorbeeld ook in je marktbenadering, je businessmodel.
• Leer van innovaties buiten je sector.

Vragen die in het boek aan bod komen:

• Wat is innovatie?
• Hoe kan ik innoveren?
• Hoe kan ik anders over innovatie denken?

Bron: Vlerick Reflect Mei 2009

Leidinggeven met creativiteit

van Veronique Warmoes en Herman Van den Broeck
Lannoo Campus (23-06-2009) - ISBN 978 90 209 8338 8

Ieder van ons is verschillend en zal op een verschillende manier informatie oppikken, verwerken en er op reageren. Dit heeft te maken met je cognitieve stijl. Wat voor de ene persoon belangrijke informatie is, zal voor de ander slechts een detail zijn. Ook elke leider heeft een voorkeursstijl.

Een van die stijlen is creativiteit: het bedenken, het zien van mogelijkheden. Niet elke leider is creatief, maar dat hoeft ook niet. Een leider kan zijn team evengoed zo samenstellen dat het gebrek aan creativiteit door andere teamleden wordt gecompenseerd. Een team heeft denkers én doeners nodig, mensen die ideeën hebben en anderen die ze waarmaken. Een complementair team tilt zichzelf op een hoger niveau, waardoor het tegenover de concurrentie een duidelijk verschil kan maken.

Enkele suggesties voor creatief leiderschap

• Durf out of the box denken, voor jezelf, maar ook voor je team. Baken je werkveld niet te strikt af. Geef creativiteit ruimte!
• Stel jezelf als leider in vraag. Er is een overvloed aan materiaal voorhanden om die zelfreflectie en -training te ontwikkelen en je dagelijkse manier van denken kritisch te belichten (zie onder andere www.vlerick.com/onlinetools).
• Durf je mentale modellen te doorbreken. Durf anders denken! Doorbreek de mindset van de leider, het team en de organisatie.
• Focus op je sterktes. Iedereen heeft sterke en zwakke punten. Probeer je organisatie te optimaliseren door de complementaire sterktes van medewerkers zoveel mogelijk uit te spelen.
• Durf risico’s te nemen.
   

Vragen die in het boek aan bod komen

• Wat is creatief leiderschap?
• Hoe kun je een team zo creatief en innovatief leiden dat je er concurrentievoordeel uit haalt?

Bron: Vlerick Reflect, mei 2009

Ondernemen met creativiteit

van Hans Crijns
Lannoo Campus (23-06-2009) - ISBN 978 90 209 8330 2

Ondernemen is iets anders dan managen. Managen heeft te maken met controle, beheersing, sturing. Ondernemen betekent uit het niets creëren, door je ogen en oren open te houden, door creatief te denken en in de markt mogelijkheden te zien. Daar ga je vervolgens mee aan de slag. Ondernemerschap komt eerst, het management volgt. Een succesvolle ondernemer slaagt erin zijn idee te lanceren, zijn onderneming draaiende te houden en te groeien, door creatief almaar meer toegevoegde waarde te creëren.

Enkele suggesties om creatief te ondernemen

• Durf. Creativiteit is een begin, maar je moet ze ook hard kunnen maken. Daarvoor moet je risico’s durven te nemen.
• Droom.
• Denk. Wees creatief.
• Doe. Maak je creatieve ideeën waar. Probeer ze in de markt te zetten.
• Zet door. Stuur je creatieve ideeën indien nodig bij. Blijf ervoor gaan, in goede en kwade tijden.

Vragen die in het boek aan bod komen:

• Wat is creatief ondernemen en kan het iets voor mij betekenen?
• Hoe start je met creatief ondernemen?
• Hoe kun je creatief groeien?

Bron: Vlerick reflect mei 2009
 

Werk maken van een creatieve economie

van Isabelle De Voldere, Leo Sleuwaegen
Lannoo Campus (23-06-2009) - 978-90-209-8335-7

‘Werk maken van een creatieve economie’ beschrijft uitvoerig de limieten van het huidige groeimodel in Vlaanderen en toont hoe het beleid een nieuw groeimodel kan stimuleren waarbij innovatie en ondernemerschap, de kenniseconomie en de ontwikkeling van creatieve sectoren centraal staan. Een nieuw groeimodel is nodig om onze huidige welvaart en ons welzijn te behouden.

Meer info

Business Model Generation: A Handbook for Visionaries, Game Changers, and Challengers

van Alex Osterwalder & Yves Pigneur
Self Published (29-06-2010) - 9782839905800

Het belang en de mogelijkheden van Business Model Innovation bij diverse bedrijven kan niet voldoende benadrukt worden. Dit boek bespreekt niet alleen op een heldere en originele manier de aanpak om zelf stappen te zetten naar een nieuw businessmodel. Het voegt meteen de daad bij het woord op de wijze waarop het is samengesteld. Meer dan 400 co-auteurs werkten mee aan dit boek.

De kern van het boek is het Business Model Canvas dat 9 bouwblokken omvat. Deze compacte visuele voorstelling van een businessmodel biedt een mooie houvast om met de nodige creativiteit het businessmodel creatief in te vullen. De bouwblokken zijn:

• Sleutelpartners: bv. in de vorm van strategische allianties, samenwerking tussen concurrenten (bv. delen van duurdere infrastructuur voor onderzoek), Joint Ventures, leverancier-klant relaties (bv. om stabiele toelevering te verzekeren),…
• Sleutelactiviteiten: leveren van een product, leveren van een oplossing, leveren van een platform (bv. Visa),…
• Sleutel resources: fysisch, intellectuele eigendom, kennis, financieel (bv. kredietverlenend aan klanten),…
• Waardepropositie: kwantitatief (bv. prijs, snelheid,…) of kwalitatief (design, beleving,…)
• Klantrelaties: aard van interactie met klant (bv. selfservice, persoonlijke assistentie, co-creatie,…)
• Klantkanalen: mogelijke manieren om de klant te bereiken
• Marktsegmenten: wie is de klant en zien we niemand over het hoofd?
• Inkomstenstromen: welke verdienmodellen zijn mogelijk?
• Kostenstructuur: economies of scale, economies of scope, waardegedreven versus kostengedreven,…

Niks nieuws onder de zon, zal u misschien denken? Gelijk hebt u…De negen bouwblokken zijn elk apart niet vernieuwend. Interessant aan dit model is echter dat het de bepalende factoren voor het opstellen van een businessmodel zeer gebald samenbrengt in een raster dat alles visueel voorstelt. Dat biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om met een groep van mensen (management, medewerkers, externen) te brainstormen over mogelijke vernieuwingen in het model. Door de hoeveel aan parameters die de finale vorm van een businessmodel bepalen, is dergelijke brainstorm verre van overbodig.

In het boek worden enkele voorbeelden gegeven van nieuwe businessmodellen (unbundling, long tail, multi-sided platforms, free business model, open business model) en hoe deze vernieuwing zich in het business canvas vertaalt. In alle gevallen resulteert een innovatief businessmodel uit het wijzigen van de inhoud van enkele bouwblokken van het canvas, meestal met impact op de andere blokken. Juist die impact goed in kaart brengen resulteert in het goed begrijpen van de impact van gemaakte keuzes en zo in het goed doorgronden van het business model zelf.

Het boek gaat tot slot in op enkele technieken om het businessmodel verder te verfijnen (prototyping) en te communiceren (story telling). Tot slot wordt ook de stap gezet van businessmodel naar businessplan.
Interessante lectuur, maar dit boek komt pas echt tot zijn waarde als je het hanteert als werkboek bij het opmaken of vernieuwen van je eigen business model…

- deze boekbespreking werk geschreven door Kurt Peys, Innovatiecentrum Vlaams-Brabant
 

• http://alexosterwalder.com/books.html

Switch - How to change things when change is hard

van Dan & Chip Heath
- 9789043017343

Forget the cheese and the mice, organizational change management just entered a new era: that of elephants and riders. The Heath brothers published a ground-breaking book on our core business.

And the expectations were high. First, because their previous book Made to Stick was a great hit for anyone involved in communication.

Second, because I judged ‘how are they going to pull that one off, without a proven track record of publishing in our field of expertise’? Let’s face it: they are not Kotter, Block, Schein, Weick or Blanchard. So I was a little skeptic.

Compelling style

And they proved me wrong, by every turn of the page. As we could expect, this book is well engineered from a communications point of view. They use strong and compelling stories throughout the book and – like in their previous best seller – they use ‘clinics’ to illustrate the framework they are exposing. So that’s already an A from an educational and storytelling point of view.

What about the content?

So far so good. But what about the content? Before ordering the book I felt like one of the organizational change practitioner’s on LinkedIn paraphrased it: “this book seems like it’s not going to offer me anything better than the proven techniques put out there by experts in change management.” Some other colleagues stated “this book is not transformative“.

Come again? Not transformative? My colleagues refer to the fact that some of the examples cited in the book have been used before in other change literature. Unfortunately they fail to see that the authors present a framework that is clearer than ANY methodology or phase-model I have ever seen in this area.

The authors use the analogy of an elephant and its rider. The rider represents the rational and logical. The Elephant, on the other hand, represents our emotions, our gut response. They are two parts of the human mind and the premise of the book is that change management initiatives need to address both rider and elephant in order to change. The content of the complete book is based on this metaphor:

STEP ONE: DIRECT THE RIDER

• Find the Bright Spots
• Script the Critical Moves
• Point to the Destination

STEP TWO: MOTIVATE THE ELEPHANT

• Find the Feeling
• Shrink the Change
• Grow Your People

STEP THREE: SHAPE THE PATH

• Tweak the Environment
• Build Habits
• Rally the Herd

Elephants... Once you start seeing them

Below is an early note that I scribbled while I was reading the book. On this note I visualize that the rider is analytic and sees a logical straight line from the present state to the future state. This line is best described as ‘Analyze – Think – Change’. The elephant on the other hand – representing the emotional side – tips into the cycle of change as described by Elisabeth Kuebler Ross.

This is a natural process that all of us go through when we are confronted with any change. The point is that people – or rather their elephants – need time to make sense of the change.

Meanwhile, have a look at the rider anxiously holding on to that straight line. Turns out that in times of change motivation is more important than math.

Transformation: from mice to elephants

The real reason why this book is a gem is because the authors practice what they preach: they point out that you don’t have to be a CEO, a president or a prime minister to bring about effective change. If you look for solutions that are as complex and as big as the problem (which analysts often do) you will get paralyzed. Instead, Chip and Dan Heath advice to shrink the change and adopt the Flylady strategy, fighting chaos with five minute room rescues. (by the way, she defines CHAOS as: Can’t Have Anyone Over Syndrome)

Second, the authors point out that what often looks like a people problem turns out to be a situation problem. On multiple occasions they cite Wansink’s research on Mindless Eating. The point here is that Dinner control starts with plate control. And you often have more tools available than you think: small tweaks to the environment that yield big results.

Third, the Heath brothers take a positive approach and this may be the most groundbreaking point for our field of expertise. Until now our focus has been solely on resistance and how to reduce it. In other words: focusing on the problem and looking at what is withholding change. Instead the focus should be on the bright spots the authors say. Resistance is a symptom and not a cause! Stop looking at the mice. Focus on the elephant!

This book dramatically improves your diagnosis of so-called resistance and puts it in the framework of resilience. And when you change the way you look at things, the things you look at change: from resistance busting to resilience building. And that is why I am convinced that it will transform our profession.

(Geschreven door Luc Gallopin)

Purple Cow

van Seth Godin
- 9780141016405

Een Seth Godin's bestsellers is ‘Purple cow‘, dat illustreert hoe u kan concurreren in een verzadigde markt. Hierbij lanceert hij als marketinggoeroe een nieuwe ‘P’ naast de reeds bekende marketingmixelementen product, prijs, plaats en promotie: de paarse koe!

Uitgangspunt in dit boek is dat je enkel kan overleven in een verzadigde markt als je opvalt tussen je concurrenten. Dit kan natuurlijk door kwaliteitsvolle producten en diensten te leveren. Maar zelfs die riskeren te verzeilen in een prijsgedreven concurrentiestrijd en af te glijden naar ‘commodities’ als ze niet buitengewoon of opmerkelijk zijn.
Daarom moet je als ondernemer dus op zoek gaan naar iets nieuws, iets spannends of iets unieks. Als je erin slaagt een product of dienst te creëren dat anders of opmerkelijk is (‘waard om een opmerking over te maken’) voor je doelgroep, dan moet je geen gigantische budgetten meer besteden aan promotie, maar zullen klanten je product of dienst spontaan weten te vinden.
In dit vlot leesbaar boek illustreert hij deze stelling met het beeld van de paarse koe. Als je langs een weide rijdt met daarin allemaal dezelfde koeien, dan valt niemand iets op. Als je nu een paarse koe in deze weide plaatst, dan heeft elke passant deze paarse koe gezien, en zal hij/zij bovendien hierover vertellen aan diegenen die deze koe niet gezien hebben.
In dit boek geen duf theoretisch betoog, maar in plaats daarvan geeft Seth Godin een groot aantal tips en voorbeelden die kunnen dienen als inspiratiebron om de paarse koe in jouw bedrijf te ontdekken, bijvoorbeeld:

• Erken dat klanten verschillend zijn en doe aan klantdifferentiatie. Het is een goed idee om dit niet via de klassieke segmentatiefactoren zoals sector of grootte te doen, maar bijvoorbeeld op basis van verschillen in klantbeleving.
• Ga op zoek naar ideeën in andere sectoren die ‘not done’ zijn in jouw sector.
• Vraag jezelf constant af “waarom niet?” Durf dingen te ondernemen waarvan je denkt dat het succesvol kan zijn.
• Verken de grenzen: Wat zou er gebeuren indien je het snelste, de traagste, de duurste, de meest efficiënte, de makkelijkste, enzovoorts zou zijn?

En ja, ook bij een paarse koe moet je je steeds afvragen of die nog opvalt. Heel wat gelijkaardige boeken zijn inmiddels verschenen, maar dit is toch wel een basiswerk. Deze zomer komt er trouwens een nieuwe editie uit van Purple Cow, voorzien van een belangrijke nieuwe aanvulling met Europese voorbeelden.

(Geschreven door Marc Tiri - Innovatiecentrum Vlaams-Brabant)

The 10 Faces of Innocation

van Tom Kelley
Profile Books Ltd (06-10-2009) - 0385512074

Het uitgangspunt van Tom Kelley in zijn boek ‘The ten faces of innovation’ is dat innovatie niet vanzelf ontstaat.
Innovatie, of het creëren van waarde door het implementeren van nieuwe ideeën, is er alleen wanneer mensen het doen gebeuren. Mensen met verbeelding, met wilskracht en met vastberadenheid.

Tom Kelley beschrijft 10 personages of rollen die in organisaties een echte innovatiecultuur kunnen helpen creëren. Hij groepeert deze personages in 3 categorieën:

De lerende rollen zijn gedreven door het idee dat je nooit zelfvoldaan kan zijn. De wereld verandert elke seconde, dus moet je continu op zoek naar nieuwe informatiebronnen.
De 3 lerende rollen zijn:

• De antropoloog observeert menselijk gedrag in zijn interactie met een product, een dienst, een ruimte en ontdekt vandaaruit niet ingevulde behoeften.
• De experimentator leert door voortdurend, op een snelle en goedkope manier nieuwe ideeën te prototypen. Hij hanteert een soort van verlicht ‘trial and error’ proces.
• De kruisbestuiver exploreert andere sectoren en culturen en vertaalt deze bevindingen naar zijn werkomgeving.

De organiserende rollen beseffen dat zelfs de beste ideeën moeten vechten voor aandacht, tijd en middelen. Zij zien dit gevecht als een schaakspel en spelen om te winnen.
Tom Kelley onderscheidt 3 organiserende rollen:

• De hordeloper weet dat de weg naar innovatie bezaaid is met hindernissen. Hij omzeilt of elimineert alle obstakels op zijn pad en zet indien nodig de regels naar zijn hand.
• De medewerker slaagt erin zeer gevarieerde teams te laten samenwerken. Hij leidt hen als het ware vanuit hun midden.
•  De regisseur brengt niet alleen een getalenteerde groep samen, maar slaagt er ook in hun creativiteit te doen ontbranden.

De bouwende rollen maken innovaties waar op basis van de inzichten aangereikt door de lerende rollen en de middelen ter beschikking gesteld door de organiserende rollen.
Er zijn 4 bouwende rollen:

• De ervaringsarchitect ontwerpt ervaringen voor de klant die verder gaan dan de loutere functionaliteit van het product of de dienst. Zo ontstaat een connectie op een dieper niveau.
• De decorbouwer creëert een werkomgeving waarin innovatie teamleden het beste van zichzelf kunnen geven. Hij maakt van de fysieke ruimte een instrument dat houding en gedrag van teamleden effectief beïnvloedt.
• De verzorger bedient de klant op een manier die verder gaat dan pure service. Hij anticipeert de behoeften van de klant en staat klaar om erop in te spelen.
• De verhalenverteller beïnvloedt zowel de interne moraal als het externe imago met boeiende verhalen over het bedrijf, zijn klanten en zijn producten of diensten.

Ideale teams zijn een mix van verschillende van deze personages. Eén persoon kan daarbij verschillende rollen opnemen en kan switchen tussen die rollen zoals we ook switchen tussen onze rollen van bijvoorbeeld echtgenoot, vader en bedrijfsleider of werknemer.

Tom Kelley beschrijft elk van deze rollen in detail. Hij doet dit vooral door telkens voorbeelden te geven van personen of bedrijven die dankzij die rol een succesvolle innovatie op de markt brachten. Het boek is dan ook een aaneenschakeling van succesverhalen met telkens de achtergrond of verklaring bij het tot stand komen van dat succes. De toon is Amerikaans, maar de talloze voorbeelden kunnen zeker ook voor Europese en Vlaamse bedrijven een inspiratiebron zijn.


-Met dank aan Elke De Rijck, Innovatiecentrum-

Nieuwe producten bedenken

van Gijs van Wulfen

Het boek ‘nieuwe producten bedenken’ is een verademing. Het probleem wordt onderkend (‘worstelen met innovatie’) als ook de noodzaak tot innovatie. Vervolgens wordt een praktische en gedegen methodiek (de VOORT-methode) aangereikt om nieuwe productontwikkeling structureel en procesmatig op te pakken. Met deze methodiek heb je een integrale methode voor handen, waarmee je het innovatieproces van idee tot mini new business case kunt managen.

Wat dit boek echt relevant en onderscheidend maakt is dat per stap binnen de VOORT-methode (naast de uitleg wat het is) praktische checklists worden verschaft. Te denken valt aan checklists om een innovatie workshop te faciliteren, te komen tot een onderscheidende nieuwe propositie (‘propositie checker’), de ontwikkeling van een business case, het ‘aftappen’van consumer insights, e.a.

Daarnaast zijn per stap de belangrijkste valkuilen te vinden en niet geheel onbelangrijk ook tips hoe je hiermee om moet gaan als je ze herkent! Op deze manier heb je de mogelijkheid in handen om zelf de rol van facilitator te spelen en hoef je niet alleen afhankelijk te zijn van externe deskundigen. Goed voor de ontwikkeling van adviesvaardigheden binnen de eigen organisatie (en voor de portemonnee).

Ik ben al zo vrij geweest zelf wat technieken uit dit nog vrij recente boek toe te passen in de praktijk… Tot slot: ook erg handige bijlages. Maar liefst 25 verschillende brainstormtechnieken en 75 brainstormlocaties om hiermee aan de slag te kunnen!

Guido David, Marktmanager/Projectleider Positionering, Consumentenbond
Nederland